Green Orange Blue
Select the search type
 
  • Site
  • Web
Search

Chi tiết tin tức

GÓC NHÌN VỀ LIÊN KẾT SẢN XUẤT TRONG NÔNG NGHIỆP VÀ Kết quả thực hiện chính sách khuyến khích hợp tác, liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Nam 2018 - 2023
Người đăng: Duy Nguyên .Ngày đăng: 14/08/2023 17:58 .Lượt xem: 279 lượt.
Trong bối cảnh hiện nay, sản xuất nông nghiệp theo chuỗi giá trị liên kết là hướng đi bền vững, giúp nâng cao hiệu quả sản xuất, tăng thu nhập cho nông dân và doanh nghiệp, bảo đảm hài hòa lợi ích của các chủ thể tham gia. Đồng thời, việc liên kết thông qua hợp đồng được thực hiện một cách nghiêm túc là tiền đề bảo đảm cho các chủ thể tham gia trong chuỗi giá trị chia sẻ quyền lợi, trách nhiệm và đầu tư có hiệu quả trong sản xuất, kinh doanh nông sản và phù hợp với sự vận động của nền kinh tế thị trường thực tại. Với những lợi ích như vậy, trong thời gian qua việc liên kết sản xuất đang được nhiều địa phương quan tâm thực hiện, giúp gia tăng chất lượng và giá trị sản phẩm nông nghiệp, góp phần bảo đảm tiêu thụ sản phẩm với giá ổn định cho người nông dân. Cùng với đó, các doanh nghiệp khi tham gia liên kết sản xuất với nông dân cũng chủ động được nguồn cung sản phẩm nông nghiệp với giá cả ổn định, đáp ứng được nguồn nguyên liệu theo hướng sản xuất quy mô hàng hóa.

Một số mô hình liên kết sản xuất tại tỉnh Quảng Nam

Từ thực trạng sản xuất, chúng tôi ghi nhận quan hệ hợp tác giữa người nông dân và doanh nghiệp đang hiện hữu với nhiều hình thức liên kết khác nhau trong sản xuất, chiế biến, tiêu thụ. Tuy nhiên, nhìn chung có 04 hình thức chủ yếu là: (i)Doanh nghiệp (DN) đầu tư, có tham gia một phần vào quá trình sản xuất của nông dân và bao tiêu sản phẩm. Với mô hình nói trên, DN thường đóng vai trò người thu mua, bao tiêu toàn bộ hàng hóa do nông dân sản xuất ra theo một mức giá sàn do DN đặt ra và có ứng trước vật tư, hướng dẫn quy trình sản xuất, kiểm tra chất lượng sản phẩm...;(ii) DN bao tiêu sản phẩm đầu ra nhưng không đầu tư, không tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất;(iii)DN đảm nhiệm về chi phí vật tư sản xuất như: Giống, thức ăn, thuốc... DN chỉ đạo nông dân về thời vụ sản xuất, áp dụng kỹ thuật theo quy trình cụ thể, giám sát dịch bệnh, quy trình sản xuất và bao tiêu sản phẩm. Nông dân nhận khoán định mức chi phí và một phần chi phí cơ bản đầu tư ban đầu, chi phí lao động và sản xuất trên đất của nông hộ. Cách hợp tác này còn gọi là hình thức gia công sản xuất; (iv) Hình thức thứ 4 là nông dân góp vốn cổ phần vào DN nông, lâm, thủy sản bằng giá trị quyền sử dụng đất. Cách hợp tác này đang được người nông dân xây dựng, tuy nhiên, tính điển hình không cao.

Mỗi hình thức đều có những mặt mạnh và điểm yếu: Hình thức liên kết (i) thì người nông dân không lo đầu ra của sản phẩm, được DN ứng trước một phần kinh phí để mua vật tư và được hướng dẫn kỹ thuật,…Tuy nhiên, điểm yếu là sự ràng buộc về trách nhiệm và quyền hạn pháp lý giữa các bên tham gia chưa bền vững, thực chất chỉ là cách làm "ăn xổi, ở thì". Hình thức liên kết (ii) thì điểm mạnh của mô hình là liên kết tốt giữa nông dân và DN. Nông dân làm ra sản phẩm không chỉ có địa chỉ bán nông sản mà còn được DN chia sẻ về chi phí sản xuất, được nâng cao trình độ sản xuất. DN thật sự đóng vai trò đầu tàu trong mối liên kết. Tuy nhiên, hạn chế mang tính đặc trưng của mô hình này chính là trách nhiệm của hai bên DN - nông dân chỉ dựa trên chữ tín. Hợp đồng dễ bị phá vỡ khi giá cả thị trường biến động. Hình thức liên kết (iii), đây được xem là hình thức liên kết hiệu quả kinh tế, xã hội thiết thực, khả quan được áp dụng tại nhiều địa phương nông dân ít phải đầu tư, ít chịu rủi ro, DN thật sự đóng vai trò đầu tàu trong liên kết. Tuy nhiên, nhược điểm là mức hưởng lợi của người nông dân rất thấp, DN sẽ bất lợi khi kinh tế biến động, nhất là doanh nghiệp gặp khó về vốn... Hạn chế rất lớn của mô hình này chính là rất ít hộ nông dân có đủ điều kiện để doanh nghiệp lựa chọn ký hợp đồng và có biểu hiện của lợi ích nhóm khi tiến hành liên kết. Đối với hình thức liên kết (iv), điểm mạnh của mô hình này là tính hợp tác cao, cùng chia sẻ rủi ro; thế nhưng, một khi doanh nghiệp bị thua lỗ hay biến động, tài chính không minh bạch thì người nông dân dễ bị thua thi